IATA Hava Kargo Büyüme Tahminlerini Aşağı Çekti

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), 2026 yılına ilişkin hava kargo büyüme tahminini aşağı yönlü revize etti. Kurum, özellikle yılın ilk yarısında Orta Doğu’daki çatışmaların yarattığı geniş çaplı aksamalara dikkat çekerek küresel havayolu sektörüne yönelik son finansal görünüm raporunda kargo hacminin, 2026’da yalnızca %0,2 artarak 71,7 milyon tona ulaşacağını öngördü.

Hürmüz Boğazı’nın 2026 yılının başında kapanmasıyla tetiklenen enerji krizi, küresel petrol arzında ciddi bir kesintiye yol açtı. Günlük milyonlarca varillik arzın devre dışı kalması, rafineri süreçlerini ve enerji lojistiğini etkileyerek küresel tedarik zincirlerinde kırılmalara neden oldu. Bu durum, enerji piyasalarındaki fiyat dalgalanmalarının yanı sıra taşımacılık maliyetlerini de hızla artırdı.

Krizin en önemli yansımalarından biri jet yakıtı tarafında görüldü. Şubat ayından bu yana jet yakıtı fiyatlarının yaklaşık iki katına çıkması, havayolu şirketlerinin maliyetlerini ciddi ölçüde artırdı. Rafineri marjlarının rekor seviyelere ulaşması, arz sıkıntısının yalnızca ham petrolden değil, işleme kapasitesindeki daralmadan da kaynaklandığını ortaya koydu.

Rapora göre enerji şokunun etkisi yalnızca havacılık sektörüyle sınırlı kalmadı. Artan enerji maliyetleri küresel enflasyonu yukarı çekerken tüketici harcamaları ve ekonomik büyüme üzerinde baskı oluşturdu. Bu doğrultuda, küresel büyümenin 2026’da %2,5 seviyesine gerilemesi bekleniyor. Enflasyonun ise %5’in üzerine çıkması, dünya ekonomisinde stagflasyon riskini artırıyor.

Yolcu Talebinde Yavaşlama

Artan maliyetler, hava sahası kısıtları ve uzayan uçuş rotaları yolcu trafiğini de olumsuz etkiliyor. Bir daralma yerine yavaşlamanın söz konusu olduğu küresel yolcu trafiğinin, 2026 yılında yaklaşık %2,1 büyümesi beklenirken bölgesel farklılıklar dikkat çekiyor. Orta Doğu’da sert düşüş yaşanırken Afrika ve Asya-Pasifik bölgeleri büyümesini sürdürüyor.

Hava Kargo Büyümesi Neredeyse Durdu

Yıla güçlü bir başlangıç yapan hava kargo sektörü, jeopolitik gelişmeler ve kapasite daralması nedeniyle ivme kaybetti. Orta Doğu’daki aksaklıklar, özellikle hub bağlantılarını ve küresel kapasiteyi olumsuz etkiledi. Bu nedenle 2026 yılı genelinde kargo talebinin yalnızca %0,7 seviyesinde sınırlı bir büyüme göstermesi bekleniyor.

Bu sırada havayolu şirketleri, genele bakıldığında kârlı kalmayı sürdürse de artan maliyetler marjları ciddi şekilde daraltıyor. 2026 yılında sektör gelirlerinin %9,4 artması beklenirken net kârın 23 milyar dolara gerilemesi ve kâr marjının %2 seviyesine düşmesi öngörülüyor. Yakıt maliyetlerinin yükselişi bilet fiyatlarına sınırlı olarak yansırken bu durum, sektörün kâr etmesini zorlaştırıyor.

Alternatif Enerji Dönüşümü İhtiyacı 

Raporda ele alınan bu kriz, enerji sistemindeki yapısal bağımlılıkları da gözler önüne serdi. Fosil yakıtların hâlâ küresel enerji tüketimindeki payının %80’in üzerinde olması, alternatif enerji kaynaklarına geçişin önemini artırıyor. Sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) üretiminin mevcut seviyeleri ise sektörün uzun vadeli hedeflerinin oldukça gerisinde kalıyor.

IATA’nın tahminlerinde yaptığı aşağı yönlü revizyon, havacılık sektörünün 2026 itibarıyla yüksek maliyet – düşük hacim dengesi içinde ilerlediğini ortaya koyuyor. Özellikle yakıt fiyatlarındaki sert artış ve kapasite kısıtları, büyümenin doğal dinamiklerle değil, daha çok dışsal faktörlerle şekillendiğini gösterirken sektör oyuncularını da maliyet yönetimi ve fiyatlama stratejilerine odaklanmaya zorluyor. Hava kargoda hacim artışının sınırlı kalmasına rağmen gelirlerin korunabilmesi; piyasanın giderek yüksek getirili, düşük hacimli bir yapıya evrilebileceğine işaret ediyor.

Kaynak: IATA